iKaz.kz Қазақстандық ашық мәліметтер порталы

 

 

Ғаламдану жағдайындағы қызметтер маркетингі

Бұл мәлімет 199 рет қаралды

Көптеген мемлекеттерде қызмет секторы өндіруші сектордан басым, ал халықаралық саудада тауарды экспорттау, қызметті экспорттаудан төрт есе артық. ДСҰ 2007 жылғы мәліметтеріне сәйкес өнеркәсіптік тауарды экспорттау 13619 млрд АҚШ доллары болғанда, коммерциялық қызмет экспорты 3291,5 млрд АҚШ долларын құрады. Халықаралық тауар нысаны төмендеген сайын, соңғы он жылдық көрсеткіш бойынша қызметті экспорттау айтарлықтай жоғарылады. Зерттеу нәтижелерінің қорытындысы бойынша сервистің жаһандану ауданы өте ауқымды болып келеді және әлі де толығымен зерттелмеген. Дегенмен де экспорттың дамуы адамдардың және компаниялардың тұтынуының мобильді түрде жоғарылауына байланысты болып келеді. Қытайға келген америкалық МакДональдс зор ынтамен өзіне таныс немесе Старбаксқа барады, өйткені ол жерде өзіне белгілі сапалы қызмет және сапалы өнім ұсынылады.

Сервистік компанияның нарыққа шығуына не себеп болады? Ең алдымен ғаламдық және көпұлтты стратегияның арасындағы айырмашылықтарды қарастырайық. Ғаламдық маркетингтік стратегия компанияның жұмыс істейтін жерінде жаңа ойдың туындауына және оның іске асуына түрткі болатын біртекті стратегияны бүкіл елде қолданады. Көпұлтты стратегияны құру кезінде, компания тәуелсіз стратегияларды, сол немесе басқа да мемлекеттегі әр бөлімге жүзеге асырады. Ал көптеген зерттеушілер континентті деген оймен келіседі. Екінші сілтемеде ресейлік Ренессанс компаниясының нарыққа Украина өмірін сақтандыру үшін шыққаны берілген.

Сервистік компаниялардың нарыққа шығуына әсер ететін факторларды жасап, өндеп шығарушылармен әсер етеді. Оларға жататындар:

■   жаңа нарық іздеп, тауардың сатылу ауқымын ұлғайту;
■   бәсекелестерін бақылап, бәсекелестік артықшылықты жоғалтып алмау;
■   шығынның төмендеуі;
■   технологияның дамуы,  байланыс және  ақпарат  алмасу  мүмкіндігінің жоғарылауы;

Сервистік компаниялар халықаралық нарыққа шығу үшін келесідей стратегияларды таңдауына болады:

■   франчайзинг;
■   делдалдарды пайдалану;
■   интернет көмегі;
■   қолданыстағы жергілікті компанияларды қолдану;
■   жеке компания ашу

Осы аталған әрекеттердің барлығы мемлекет территориясындағы компанияның қызметке кіру деңгейін анықтауы мүмкін. Компанияның қызығушылығы артқан сайын, оның халықаралық нарыққа шығу қаражаты да артады. Бірақ «өндіру» үрдісіне жоғарғы бақылау жүргізіледі. Осы әдістердің әрқайсысына жеке-жеке тоқталайық.

Франчайзинг. Франчайзер жергілікті компания және кәсіпкерге ерекше қызмет түрін ұсынады. Өзімізге мәлім, Франчайзер компанияның атымен брендін қолдануға, жарнама, технология, маркетингтік концепциясына мүмкіндік алады. Осының барлығы үшін Франчайзер жалға алу төлемін төлейді. Аталған әдістің тиімділігі — кәсіпкерлер жергілікті әкімшілікпен тез тіл табысып, әкімшілік тосқауылдардан жылдам шыға алады. Көптеген компаниялар бұл стратегиялық әдісті халықаралық нарыққа шығу үшін қолданады. Мысал ретінде ең көп қарастырылатын МакДональдс компаниясы. Франчайзингті қолданудағы әлсіз жағының бірі — франчайзердің аз дәрежелі қызметті ұсынудағы сапасы.

Делдалдарды пайдалану. Компания агенттер қызметін қолдана алады, өйткені олар компания қызығушылығын жаңа нарыққа таныстырады. Бұл әдіс жаңа кеңселерді ашуға экономикалық жағынан тиімді емес кезінде қолданылады. Бірақ, бұл әдістің арқасында компанияның бақылау жасау және жергілікті тұтынушыларды зерттеу мүмкіндігі шектеледі.

Интернет. Компания басқа нарықтан орын ашпай-ақ, интернет арқылы өз қызметін сата алады. Егер әңгіме қызмет жайында болса, онда олардың басым бөлігі, әсіресе кеңестік-ақпараттық сипатта болса, тұтынушыға бірден ақшасын төлегеннен-ақ интернет арқылы жіберуге болады. Көптеген авиа-компаниялар өз қызметтерін интернет пайда болғалы веб-сайттар ашып, қарқынды түрде жұмыс істеуде. Маңыздысы — компанияның бірнеше нарыққа бірнеше тілде бейімделу керек. Кейбір компаниялар өз сайттарында бірінші сіз тұратын елді тандатқызады, содан кейін сіздің тіліңізде ақпаратты ұсынады. Мысалы, ондай мүмкіндіктерді Дельта және Люфтганза авиа-компаниялары ұсынады. Ал басқа компаниялар әр елге жеке электрондық мекен-жайды тіркейді, мысал ретінде әйгілі іздеуші Google.com сайты Ресейде Google.ru деп тіркелген. Ең танымал сайт брондау қызметін ұсынатын дүниежүзілік Booking.com. Ол сіздің қай мемлекетге екеніңізді автоматты түрде енгізіп, отандық тілде ұсынады.

Қолданыстағы компанияларды қолдану. Егер компания бірден тұтынушыларды қаласа, тек сол салада қызмет көрсетсе, онда оған қолданыстағы компанияны сатып алуына болады. Қолданыстағы бизнесті сатып алу әлдеқайда жылдам болып келеді. Сатып алушы тек тұтынушыларды ғана емес, сонымен қатар операциялық үрдістермен персоналды да сатып алады. Жаңа компания әрқашан көңіліңнен шыға бермейді. Персоналды оқыту және қайта құруға қомақты қаражатты талап етеді. Егер жергілікті компания күшті, танымал брендке ие болса онда, сатып алу кезінде халықаралық компания осы брендті уақытша қалдыруы мүмкін. Мысал ретінде европалық танымал AllianzSE сақтандыру компаниясы осылай істеген. Ресей нарығына шығу үшін РОСНО сақтандыру компаниясын сатып алған. Осы күнге дейін компания бұрынғы атымен қызмет көрсетуде. Көп жағдайда ескі компанияны сатып алған кезде оның бұрыңғы аты сақталмайды. Оған жаңа сатып алған халықаралық сатып алушы өзінің калаған атын береді. Италияның әйгілі UniCredit банкі Ресейдің нарығына шығу үшін «Халықаралық Мәскеу Банкін» сатып алған болатын. Содан бері Ресей нарығында ондай банк атымен жоқ.

Жеке компания ашу. Халықаралық нарыққа шығудағы капиталды әдіс. Компания әу бастан-ақ технология мен үрдістерді жүзеге асыра алады және басқа нарықта да сәтті түрде жүзеге асырылады. Бірақ, бүл әдіс халықаралық нарыққа шығуда ұзақ уақытты қажет етеді және компания бұл әдісті әрдайым қолданбайды. К. Лавлок компания қызметінің ғаламдану деңгейін анықтайтын негізгі 5 ғаламдық элементті бөліп көрсетеді. Оған жататындар: өнімнің сипаттама-сы, нарықтық қызметке қатысу және компанияның маркетингтік, бәсекелестік қызметі. Нарықтық жағдай ғаламдық деп есептелуі мүмкін, егер компания халықаралық нарықтың тек қана пайдасын ойламаса, сонымен қатар ғаламдық желі құрай отырып, жаңа нарыққа да қол жеткізу керек. Ғаламдық компания әдетте бір немесе бірнеше қызмет түрін ұсынуы мүмкін және жаңа нарыққа енерде бейімделудің аз ғана мөлшерін қажет етеді. Қызметтің ассортиментті түрі барлық нарықта әр түрлі болуы мүмкін, бірақ басты қызмет барлық жерде бірдей болады. Ғаламдық компания әлемді жалпы кеңістік ретінде кабылдайды, сондықтан да өндірістің қосалқы кызметі әр жерде жүзеге асырылуы мүмкін және сатылыммен бірге «жиналады».

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

Маркетинг: Оқулық/Жалпы редакциясын басқарған: Ә.Ә. Әбішев, В.В. Герасименко, С.А. Каленова. — Алматы: Экономика, 2014. — 616 б. Мәлімет оқулықтың 178-ші бетінен алынды.

Ответить

Ваш email нигде не будет опубликован. Обязательные поля отмечены *

Вы можете использовать HTML теги и атрибуты <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>