iKaz.kz Қазақстандық ашық мәліметтер порталы

 

 

Все записи в Биология

Борьба с засухой в степной и лесостепной зонах

Пахотные земли, расположенные в степной и лесостепной зонах, с почвами которых мы познакомились в настоящей и пред­шествующей главах, служат основным источником зерна в СССР. Мы видели, что важнейшим фактором продуктивности почв в этих зонах является влага. Несмотря на очень высокие качества черноземов и почв лесо­степи, урожаи в этих областях часто получаются . . . Толық оқу

Органические вещество в лесных почвах

Отличительной чертой процесса почвообразования под поло­гом леса, в частности процесса накопления гумуса, является то, что подавляющая часть растительного опада в лесу поступает на поверхность почвы, в отличие от почвообразования под травяни­стой (луговой или степной) растительностью, где большую часть растительного опада составляют корневые остатки, поступающие в верхние горизонты почвы. Корневые остатки . . . Толық оқу

Превращения в почве азотистых соединений

Вопрос о превращениях азота в гючве мы рассматриваем от-дельно, во-первых, потому, что они отличаются некоторыми осо-быми чертами, а во-вторых, потому, что азот является одним из важнейших питательных веществ для растений. Содержание азота в гумусе почвы представляет собой до-вольно устойчивую величину, составляющую в зависимости от типа почвы 5-8%, но в большей . . . Толық оқу

Популяция туралы мәлімет

Организмдер бірлестіктері түрлерден, ал түрлер популяциядан құралады. Түр бір немесе бірнеше популяциядан тұрады, олардың сандары әртүрлі болуы мүмкін. Популяциялардың аралығында қатаң шек болмайды, бірақ олардың оқшаулануы географиялық жағдайларға, тіршілік ортасына, көрші популяцияның сандарына байланысты болады. Популяциялардың арасындағы шекара олардың жылдам көбеюінен жойылып кетуі мүмкін. Көптеген сүтқоректілердің популяциялары табын түрінде тіршілік . . . Толық оқу

Организмнің қорғаныштық факторлары

Жануарлар организмі өзара қарым-қатынастары арқылы өздерін қорғау үшін көптеген қажетті факторларға ие болды, солардың бірі өздеріне вирустардың, бактериялардың, қарапайымдардың және басқа да зиянды факторлардан, олар механикалық тұрғыда, немесе улы заттар (токсиндерді) бөлу арқылы иелерінің клеткаларына және ұлпаларына қолайсыз әсер етеді. Адамдардың табиғи қорғанышы ретінде олардың терісін, тыныс алу жолдарының беткі құрылымын . . . Толық оқу

Биотикалық факторлар

Барлық организмдер, ортаның әсерін сезіп қана қоймай, өздері де ортаға тікелей немесе жанама әсер етеді. Сондықтан биотикалық факторлар фитогенді, зоогенді және антропогенді факторлар деп бөлінеді. Фитогенділер ортаға жан-жақты әсер етеді. Оған бірнеше мысалдар келтіруге болады. Оның негізгісі ортаның газды ортасын анықтайтын фотосинтез болып саналады. Өсімдіктер фотосинтез арқылы атмосфераға оттек бөліп, көмірқышқыл . . . Толық оқу

Абиотикалық факторлар

Абиотикалық факторлар қоршаған ортаның ауа райы, топырағы және суына байланысты ерекшеленеді. Сондықтан классикалық жүйеге сәйкес ортаның абиотикалық факторларын физикалық (температура, жарық, ылғал, барометрлік қысым), химиялық (ауаның құрамы, топырақтың органикалық және минерал заттары, топырақтың рН және басқалары) және механикалық (тұрған жердің бедері, топырақтың және судың қозғалысы, жел, қар көшкіні және басқалары) . . . Толық оқу

Қанайналым және лимфа жүйелері

Көптеген омыртқасыз жануарларда қан тамырлар жүйесі болмайды. Мысалы, губкада, ішек қуыстыларда және жалпақ құрттарда қоректік заттар және оттегінің дененің әртүрлі бөлігіне таралуы ұлпа сұйықтығының диффузиясы арқылы жүзеге асады. Бірақ басқа топтардағы организмдерде қан тамырлар жүйесі болып, сол арқылы үлпа сұйықтығы белгілі-бір бағыттар бойынша таралады. Алғашында қарапайым қан тамырлар болды, кейіннен қан . . . Толық оқу

Ас қорыту жүйесі

Қарапайымдарда ас қорыту қызметін ас қорыту вакуольдары атқарады. Осы жануарлардың ас қорытуы клетка ішінде жүреді және ол алғашқы ас қорыту жүйесі болып есептелінеді. Ішекқуыстыларда және құрттарда ауыз қуысы эмбрионның бластопорынан дамиды. Ішекқуыстыларда ауыз қуысы гастральды қуысқа ашылады, ол алғашқы ішек қуысы болып саналады да және тұйық аяқталады (аналь тесігі болмайды). Осы . . . Толық оқу

Қаңқа және оның қызметі

Қаңқа, тіректік және қорғаныштық қызмет атқарады. Омыртқасыздардардың қаңқасының құрылымы ригидті, әртүрлі болып келеді және олар эндоқаңқа және экзоқаңқа деп бөлінеді. Эндоқаңқа органикалық фибрилдардан немесе бейорганикалық қосылыс кристалдардан тұрады. Қарапайымдардың эндоқаңқасы аксостильдер, кейбір талшықтылар фибрилдерден, радиолярилар және фероминфералардың эндоқаңқасы бейорганикалық қосылыстардың кристалдары, губкаларда — спикулалар (карбонат кальцийден түзілген инелерден немесе клетка маңындағы фибриллдерден . . . Толық оқу