adminika

Ауыспалы егістер

Ауыспалы егістер

Ауыспалы егістер жөніндегі түсінік. Ауыспалы егіс дегеніміз — ғылымға негіздеп дақылдар мен сүрі танапты белгілі бір мерзімде және аумақта кезектестіріп орналастыру. Дақылдар мен сүрі жердің кезектесу ретімен бірінен соң бірінің орналасуын ауыспалы егістің сұлбасы /кескіні/ деп атайды. Мысалы, Солтүстік Қазақстандағы ең кең тараған ауыспалы егістің сұлбасы:1 — сүрі жер, 2 — жаздық бидай, 3 — …

Ауыспалы егістер Читать полностью »

Тыңайтқыштар

Тыңайтқыштар түрлері

Тыңайтқыштар деп құрамында мәдени өсімдіктерге қажетті қоректік элементтері бар минералды, органикалық және биологиялық заттарды айтады. Оларды минералды, органикалық және бактериялы деп бөледі. Минералды тыңайтқыштар. Минералды тыңайтқыштарда қоректік заттар минералдық тұздар түрінде болады. Фосфорлы және калийлі тыңайтқыштар химия өнеркәсібінде табиғи қазбаларды өңдеу арқылы алынады, ал азотты тыңайтқыштардың өндірілуі негізінен ауа азотының сутегімен әрекеттесуінен аммиактың түзілуіне негізделген. …

Тыңайтқыштар түрлері Читать полностью »

potatoes

Тұқымтану негіздері

Тұқымтану негіздері. Ауылшаруашылық өндірісінде тұқым деп жоғары сапалы мол өнім алуға арналган өр түрлі тұқымдық жадығат (материал) айтылады, ол үшін мыналар пайдаланылады: — нағыз тұқымдар (бұршақ, қырыққабат және зығыр тұқымдастар, мақта өсімдігі); — жалаңаш және қабықты жемістер (қоңырбастар тұқымдасының дәндері — бидай, арпа, сұлы, т.б.; күнбағыс шекілдеуігі, қарақұмық жаңғақшасы, т.б.); — жеміс шоғыры (қызылша домалағы, …

Тұқымтану негіздері Читать полностью »

Тұқымды тазалау

Тұқымды тазалау

Тұқымды тазалау. Егін жинағаннан кейін астықта әр түрлі қоспалар — арамшөптердің тұқымдары, жемістері, жеміс шоғырлары, вегетативті мүшелерінің сынықтары, негізгі дақылдардың семгендәндері, топырақ кесектері жөне басқалар болады. Олардың ылғалдылығы жиі түрде жоғары болуы мүмкін, ал ол қырманда астықтың өздігінен қызуына, өңезденуіне, өнуге ұрындырады. Сондықтан жалпы өнімнен барынша құнды бөлігін (фракцияларды) себу жадығаты ретінде бөліп алып сақтаған …

Тұқымды тазалау Читать полностью »

Геодезия

Геодезия қазақша реферат

Геодезия — жердің пішіні мен мөлшерін анықтайтын, оның бетін жоспармен /планмен/ картаға түсіріп, жер құрылымының инженерлік жұмыстарын жобалайтын, сонымен қатар олардың әр түрлі өлшеу тәсілдерін зерттейтін ғылым. Ол бірнеше салаларға бөлінеді: жоғары геодезия, геодезия /топография/, радиогеодезия, космостық геодезия, картография, аэрофототопография және инженерлік геодезия. Белгілі бір нүктенің жер бетіндегі орнын оның координатасы арқылы анықтауға болады. Геодезияда …

Геодезия қазақша реферат Читать полностью »

пшеница

Бидайдың түрлері

Бидайдың түрлері. Бидай қоңырбастар тұқымдасына жатады да, 22 түрді біріктіреді. Дәннің гүл қабықшаларынан ажыратылу дәрежесіне қарай барлық бидай түрлері жалаңаш дәнді немесе нагыз бидайлар жөне қабықты немесе полба бидайлары болып екі топқа бөлінеді. Жалаңаш дәнді (нағыз) бидайлардың масағы сынбайды, қалыпты жағдайда бастырғанда дәндері қабықшалардан жеңіл ажыратылады (жұмсақ, қатты, карлик, персикум, т.б. бидайлар). Қабықты (полба) түрлерінің …

Бидайдың түрлері Читать полностью »

бидай

Күздік бидай

Күздік бидай азық-түліктік маңызы жағынан жаздық бидайға теңесе отырып, одан бірқатар артықшылықтарымен ерекшеленеді: ол күзгі-қысқы және ерте көктемгі ылғал мен қоректік заттарды тиімді пайдаланады, топырақты эрозиядан қорғайды, арамшөптермен жақсы күреседі, аурулармен аз залалданады, астық сұр көбелегінің жарақаттайтын кезеңінен өтіп кетеді, ұйымдастыру-шаруашылық жағынан өте бағалы және анағұрлым өнімді.2001 жылы Қазақстандағы күздік бидай егістігі 0,57 млн/га, ал …

Күздік бидай Читать полностью »

бұршақ

Дәнді бұршақ дақылдары

Жалпы сипаттамасы. Дәнді бұршақ дақылдары (асбұршақ, ноқат, ноғатық, бөрібұршақ, т.б.) дәнді дақылдардың үшінші биологиялық тобын құрайды да, бұршақ тұқымдасына жатады. Бұл дақылдардың тұқымдарында 20-30% және одан да жоғары мөлшерде ақуыз болады, ал бұл дәнді астық дақылдарынан 1,5-3,0 есе артық. Оның үстіне ақуызды заттар амин қышқылдарының құрамы бойынша (лизин, триптофан, т.б.) толыққұнды, жеңіл ериді, адам мен …

Дәнді бұршақ дақылдары Читать полностью »

Малазықтық тамыржемістер

Малазықтық тамыржемістер

Малазықтық тамыржемістер — малазықтық қызылша, мал азықтық сәбіз мал шаруашылығының өнімділігін арттыруда маңызды рөл атқарады. Оларды мал азығына қосу қатты сабақты және құнарландырылған жемшөптің қорытылғыштығын жақсартады, сүт өнімін жөне сапасын арттырады, малдың семіруін жеделдетеді, жануарлардың науқастануын азайтады. Тамыржемістерде жеңіл сіңірілетін көмірсулар бар, минералды тұздар мен дәрумендерге бай. Түріне, топырақ-климат жағдайына және агротехникаға байланысты тамыржемістілерде 9-23% …

Малазықтық тамыржемістер Читать полностью »

Майлы дақылдар

Майлы дақылдар

Тұқымынан өсімдік майы өндірілетін бірқатар екпе дақылдар майлы дақылдарға жатады: күнбағыс, мақсары, майлы зығыр, перилла, ляллеманция, майкене, жер жаңғағы, күнжіт, қыша, рапс, арыш, қышабас. Сонымен қатар өсімдік майлары мақта өсімдігі, талшықты зығыр, кенепшөп сияқты тоқыма дақылдары мен майбұршақ сияқты дәнді бұршақ дақылының тұқымдарынан да өндіріледі, ал кейбір майлы дақылдарды мал азығы ретінде де өсіреді (күнбағыс, …

Майлы дақылдар Читать полностью »